VGP. 11 maart 2011. Vanaf 1 januari 2011 is liberalisering van een belangrijk deel van de Europese postmarkt een feit. In Nederland hebben we intussen al de eerste ervaringen opgedaan en wordt teruggekeken naar de ‘lessons learned’.

De datum 1 april 2009 staat voor totale liberalisering van de postmarkt in Nederland. Daarvoor was de postmarkt al geruime tijd open voor poststukken van 50 gram of meer (55% van de markt). Verschillende keren werd de invoering uitgesteld tot grote ergernis van de grote verzenders en de concurrenten van TNT. Nu liberalisering van de postmarkt in Europa per 01-01-2011 is ingegaan, is het een mooi moment om de balans op te maken hoewel we goed moeten beseffen dat de Nederlandse markt wezenlijk anders is dan in de meeste andere Europese landen.

Krimpende postmarkt

De Nederlandse postmarkt is tussen 2005 en 2009 met 10% gekrompen met een bijzondere daling van 4,8% in 2009. Het aantal geadresseerde poststukken is eind 2009 gedaald naar 4,9 miljard. De volumes zijn gedaald als gevolg van elektronische substitutie zoals e-mail, elektronisch factureren, online diensten, elektronisch bankieren, internetreclame en telefonie. Met betrekking tot 2010 heeft TNT aangegeven dat de markt met maar liefst 10% is gedaald. De sterke daling in 2009 en 2010 is met name in een stroomversnelling gekomen door de financiële crisis.

Het bedrijfsleven is verantwoordelijk voor 93% van het postvolume. Hiervan wordt 30-35% gerealiseerd door de bedrijven en (overheids)organisaties die intensief met de consument communiceren. Een groot deel van deze organisaties is aangesloten bij de belangenvereniging VGP. Ongeveer 2,1 miljard van de totale markt heeft betrekking op periodieken en Direct Mail. Naar verwachting zal dit segment niet sterk dalen omdat schriftelijke DM (1,5-1,6 miljard) een hogere respons genereert dan de elektronische varianten. Ook ten aanzien van magazines wordt nog geen sterke daling op korte termijn voorzien.

De grootste daling door elektronische substitutie valt te verwachten in het segment transactie post, nu goed voor 1,7 miljard poststukken. Verder bedraagt de stroom aan business mail 990 mln. stuks waaronder veel mededelingen. Veelal zijn deze stromen ook niet tijdkritisch en door het inzetten van andere kanalen zoals de “mijn.nl omgeving”, sms service, e-mail en allerlei selfservice diensten zal deze stroom ook indikken. De grote verzenders focussen zich dan ook primair op digitalisering en in mindere mate op goedkopere postvervoerders en dat heeft ook te maken met de overstapkosten.

Switchen tussen postvervoerders

De nieuwe postvervoerders kunnen max. 2 x per week de post bezorgen. Dat alles heeft te maken met voldoende volumes en het opbouwen van een landelijk netwerk. De nieuwkomers zijn daarom alleen interessant voor niet-tijdkritische post. Bij TNT post wordt 75% van de post ongesorteerd aangeleverd en is 45% tijdkritisch. Veel kleine en middelgrote verzenders zullen geen kostenbesparingen bereiken door post gesorteerd aan te leveren. Vermoedelijk is hier nog wel voor veel grote bedrijven een voordeel te behalen door goed de poststromen te analyseren op de gewenste overkomstduur. Maar ook grote verzenders, die wel gefocust zijn op overkomstduur, zijn op enkele uitzonderingen na, niet massaal overgestapt voor het aanbieden van hun niet tijdkritische post naar Netwerk VSP, DHL Selekt Mail of Sandd. Uit recent onderzoek van de VGP is gebleken dat dit voor een belangrijk deel te maken heeft met de overstapkosten. 

Bij het (gedeeltelijk) overstappen naar een andere postvervoerder en het gesorteerd kunnen aanleveren moet de verzender ook sorteercodes toevoegen aan de adresgegevens en elke postvervoerder heeft zijn eigen sorteercode. In de markt zijn inmiddels verschillende tools die dit geautomatiseerd kunnen omzetten maar de inspanningen bij de printstraten en de processen daaraan voorafgaand zijn fors en complex. In dat kader heeft de VGP recent een vooronderzoek laten uitvoeren door DocPlus naar de introductie van een “intelligente mailcode” die overigens ook van toegevoegde waarde kan zijn bij de sturing van diverse processen bij de verzender. Het ontwikkelen van zo’n intelligente mailcode kost veel geld en kan alleen succesvol zijn als verschillende marktpartijen (postvervoerders, de print- en couverteerindustrie etc.), gezamenlijk de financiering voor hun rekening willen nemen.

Om zich in te dekken tegen de concurrentieslag op de minder tijdkritische poststromen is TNT wel zo verstandig geweest om het Netwerk VSP te lanceren. Omdat transactiemail in de nabije toekomst veelal digitaal zal plaatsvinden en nog veel brieven tijdkritisch zijn, concentreert de concurrentie van TNT zich daarom op Direct Mail en periodieken waarbij opvalt dat DHL Selekt Mail zich in de afgelopen jaren meer richtte op Direct Mail en Sandd op periodieken. Opvallend is dat TNT gemeten op het omzetdeel van beide segmenten zelfs een groter segment heeft verworven in 2009 ten opzichte van 2008 wat voornamelijk is veroorzaakt door tegenvallende prestaties van DHL Selekt Mail.

De komende periode zal het spannend worden hoe de markt zich verder zal ontwikkelen. DHL Selekt Mail heeft haar dieptepunt bereikt na tegenvallende cijfers en inmiddels is bekend dat Sandd de activiteiten van SelektMail Nederland wil overnemen onder voorbehoud dat deze overname wordt goedgekeurd door o.a. de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).

Het is nu wachten op eventuele gevolgen van de opsplitsing van TNT Post en TNT Express. De verwachting is dat het postbedrijf op termijn onderdeel gaat uitmaken van een te vormen Europees postbedrijf maar momenteel is geen nieuwe informatie bekend over gesprekken met investeerders, waaronder CVC Capital (welke ook investeringen heeft in het Belgische bPost en het Deense postbedrijf).

Rate this post

Print Friendly